ପ୍ରସବ ପରେ ବାଳ ଝଡ଼ିବା: ନୂଆ ମାଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ସାଧାରଣ, କଣ ନୁହେଁ
ମୁଖ୍ୟ କଥା
- ପ୍ରସବ ପରେ 2 ରୁ 4 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବାଳ ଝଡ଼ିବା ବଢ଼ିବା ଏକ ସାଧାରଣ ହରମୋନାଲ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଏହା କୌଣସି ରୋଗ ନୁହେଁ।
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ହରମୋନ୍ ବାଳକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ସମୟ ରଖେ, ତେଣୁ ପ୍ରସବ ପରେ ଏକାଠି ଅଧିକ ବାଳ ଝଡ଼ିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଏ।
- ଅଧିକାଂଶ ମାଆଙ୍କ ବାଳ ପ୍ରସବର 6 ରୁ 12 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ନିଜର ସାଧାରଣ ମୋଟାପଣକୁ ଫେରିଆସେ।
- ଯଦି 9 ରୁ 12 ମାସ ପରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ବାଳ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ହିଁ ଡକ୍ଟରଙ୍କ ପାଖରେ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରସବ ପରେ ବାଳ ଝଡ଼ିବା କାହିଁକି ବଢ଼େ?
ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ହରମୋନ୍ ବାଳକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ସମୟ ରଖେ। ପ୍ରସବ ପରେ ହରମୋନ୍ ସ୍ତର କମିଯିବା ମାତ୍ରେ, ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ବାଳ ଏକାଠି ଝଡ଼ିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଏ, ଯାହା କିଛି ମାସ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
MedlinePlus ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରସବ ପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବାଳର ପ୍ରତିଶତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିଶ୍ରାମ ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ଝଡ଼ିବା ସାଧାରଣତଃ 3 ରୁ 4 ମାସ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ସାଧାରଣ ସମୟସୀମା କଣ?
ଝଡ଼ିବା ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରସବର 2 ରୁ 4 ମାସ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସପ୍ତାହରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ତାପରେ 6 ରୁ 8 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିଯାଏ।
ଏହି ଚୌଡ଼ା କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ହାଲୁକା ଝଡ଼ିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, କେବଳ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ହାଲୁକା ଯତ୍ନ ଯଥେଷ୍ଟ।
ଏହା କେବେ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହୋଇଯାଏ?
ଯଦି ପ୍ରସବର 9 ରୁ 12 ମାସ ପରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ବାଳ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଝଡ଼ିବା ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ଅଧିକ ହୋଇ ପାଚ୍ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ଡର୍ମାଟୋଲୋଜିଷ୍ଟଙ୍କ ପାଖରେ ଜାଞ୍ଚ କରାଇବା ଉଚିତ।
ଏହି ସାଧାରଣ ସମୟସୀମା ବାହାରେ, ଆଇରନ୍ କମ୍ ହେବା, ଥାଇରଏଡ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଲଗାତାର ଚିନ୍ତା ଏହି ସମୟରେ ସାଧାରଣ କାରଣ, ଯାହା ଅଲଗା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବାଳ ଝଡ଼ିବାକୁ ଲମ୍ବାଇ ପାରେ। ଆମର କାଁସା ପାଣି ଓ ବାଳ ଝଡ଼ିବା ଗାଇଡ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ଅନ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।
ଝଡ଼ିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବାଳର ଯତ୍ନ କେମିତି ନେବେ?
ହାଲୁକା ହାତରେ ବାଳ ସମ୍ଭାଳିବା, କଷା ହେୟାରଷ୍ଟାଇଲ୍ ଏଡ଼ାଇବା ଏବଂ ପୋଷଣଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ବାକି ଥିବା ବାଳକୁ ସହାରା ଦିଏ, ଯଦିଓ କୌଣସି ଘରୋଇ ଉପାୟ ହରମୋନାଲ୍ ଝଡ଼ିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୋକି କି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ପାରେ ନାହିଁ।
- କଷା ହେୟାରଷ୍ଟାଇଲ୍ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ। ପ୍ରସବ ପରେ ସ୍କାଲ୍ପ ଅଧିକ ସେନ୍ସିଟିଭ୍ ହୋଇପାରେ, ଏବଂ କଷା ଜୁଡ଼ା ପୂର୍ବରୁ ହେଉଥିବା ଝଡ଼ିବା ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପକାଏ।
- ହାଲୁକା ଭାବେ ଚୁଲ ମାଡ଼ନ୍ତୁ। ଚୌଡ଼ା ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ କଙ୍ଗାଳୀ ଆଗରୁ ହିଁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା ବାଳର ଭାଙ୍ଗିବା କମାଏ।
- ପୋଷଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଇରନ୍, ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ କ୍ୟାଲୋରି ଝଡ଼ିବା ପରେ ସୁସ୍ଥ ବାଳ ବଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସଠିକ୍ ଜାଞ୍ଚ କେମିତି କରାଇବେ
ସ୍କାଲ୍ପ ଜାଞ୍ଚ ଏବଂ ସାଧାରଣ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଝଡ଼ିବା ସାଧାରଣ କି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ମିଶିଛି, ତାହା ଜାଣିହେବ, ଯାହା ନୂଆ ମାଆମାନଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଦିଏ।
ଆଶୁ ସ୍କିନ୍ କେୟାରରେ ପ୍ରସବ ପରର ବାଳ ଝଡ଼ିବା ଜାଞ୍ଚ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରସବର ସମୟସୀମାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି କରାଯାଏ। ଅପଏଣ୍ଟମେଣ୍ଟ ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯେ ଆପଣ ସାଧାରଣ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି କି ଅତିରିକ୍ତ ଜାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ।
ପ୍ରାୟତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ପ୍ରସବ ପରେ ବାଳ ଝଡ଼ିବା ସାଧାରଣ କି?
ହଁ, ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ। ପ୍ରସବର 2 ରୁ 4 ମାସ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଝଡ଼ିବା ଏକ ସାଧାରଣ ହରମୋନାଲ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା, କୌଣସି ରୋଗ ନୁହେଁ।
ଏହି ଝଡ଼ିବା କେତେ ଦିନ ରହେ?
ସାଧାରଣତଃ 6 ରୁ 8 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିଯାଏ, ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ମାଆ 6 ରୁ 12 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସାଧାରଣ ମୋଟାପଣକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି।
ପ୍ରସବ ପରର ବାଳ ଝଡ଼ିବାର ଚିକିତ୍ସା କେବେ ଆବଶ୍ୟକ?
ଯଦି 9 ରୁ 12 ମାସ ପରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ବାଳ ନ ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ପାଚ୍ ପରି ଝଡ଼େ, ତେବେ ଡର୍ମାଟୋଲୋଜିଷ୍ଟଙ୍କ ଜାଞ୍ଚ ଉଚିତ।
ସ୍ତନପାନ ବାଳ ଝଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ କି?
ସ୍ତନପାନ ସାଧାରଣତଃ ସାଧାରଣ ସମୟସୀମାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାଆଙ୍କ ହରମୋନାଲ୍ ପ୍ୟାଟର୍ନ ଟିକେ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରସବ ପରେ ଚିକିତ୍ସା ସୁରକ୍ଷିତ କି?
ସ୍କାଲ୍ପ ଜାଞ୍ଚ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସାଧାରଣତଃ ସୁରକ୍ଷିତ, କିନ୍ତୁ ସମୟ ଓ ପଦ୍ଧତି ଡକ୍ଟରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ସ୍ଥିର କରିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷତଃ ସ୍ତନପାନ ସମୟରେ।
ମୂଳ କଥା
ପ୍ରସବ ପରର ବାଳ ଝଡ଼ିବା ନୂଆ ମାଆର ଶରୀରରେ ହେଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ଅନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ନିଜେ ଠିକ୍ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ଯାହା ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବାଳକୁ ଘନ ଦେଖାଉଥିବା ସେହି ହରମୋନାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ହିଁ ଜଡ଼ିତ। ଅଧିକାଂଶ ମାଆଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା 6 ରୁ 12 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ଠିକ୍ ହୋଇଯାଏ। ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଉଛି ସେହି ଝଡ଼ିବା ଯାହା ଏହି ସମୟସୀମା ପରେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହେ ବା ପାଚ୍ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାକୁ ସଠିକ୍ ଜାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ, ଅପେକ୍ଷା ନୁହେଁ।
ଉତ୍ସ
- Hair loss · MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- Hair loss · American Academy of Dermatology
This article is for education only and is not a substitute for medical advice. Consult a qualified dermatologist for diagnosis and treatment.